Khi con người trao cho nhau một món quà, người ta không chỉ trao một vật để dùng. Trong chiếc hộp nhỏ gói bằng giấy màu kia, còn có tình yêu, những ước mơ, niềm tin, và có khi là cả chính con người trao tặng. Vì thế, quà bao giờ cũng có hai phần: phần vật chất – thứ có thể cầm nắm, đo lường, sử dụng; và phần tinh thần – thứ nuôi dưỡng con tim, làm ấm lòng, mở ra một thế giới của sự gắn bó và tin tưởng. Người nhận quà không chỉ ăn chiếc bánh, mặc chiếc áo, hay giữ món đồ kỷ niệm; họ còn được nuôi sống bằng tình yêu ẩn chứa trong món quà. Và chính sự kết hợp giữa vật chất và tinh thần ấy làm cho món quà trở thành nguồn dưỡng nuôi toàn vẹn: cho cả thân xác và tâm hồn.
Nếu quà của con người đã quý như thế, thì mọi tạo vật lại càng là quà tặng vô giá của Thiên Chúa. Khi tạo dựng, Thiên Chúa không làm một cách hờ hững, không “sản xuất” vũ trụ như một cỗ máy vô hồn. Đấng là Tình Yêu đã đặt cả chính mình vào từng loài thụ tạo. Trong ánh nắng mặt trời, có sự nồng nàn và ấm áp của tình Chúa. Trong ánh trăng dịu hiền, có nỗi khát khao của Đấng muốn con người tìm về sự nghỉ ngơi và bình an. Trong từng cánh hoa dại bé nhỏ, có nét tinh tế của bàn tay Thiên Chúa, Đấng muốn nhắc con người rằng: không có gì là quá bé mọn để không được yêu thương.
Vì thụ tạo là quà tặng Chúa trao, mỗi bông hoa, mỗi ngọn gió, mỗi ánh nắng ban mai… đều là dấu chỉ Người muốn bước vào tương quan với ta, nên quà không chỉ để sử dụng, quà còn để gợi nhớ đến tình yêu của Đấng đã trao. Người ta vẫn nói: món quà quý không ở giá trị vật chất, mà ở tấm lòng gửi gắm.
Như người cha đi bộ đội, suốt bao năm xa con, chỉ có thể gửi về một chiếc lược ngà. Chiếc lược nhỏ bé, nhưng chạm khắc từng đường răng, từng nét hoa văn, chứa đựng cả trái tim người cha. Khi cô con gái cầm lấy, cô không chỉ cầm một chiếc lược, nhưng cầm chính tình yêu, sự hiện diện, và cả nỗi nhớ thương của cha.
Hay như trong câu chuyện đôi tình nhân, khi trao nhau chiếc nhẫn cỏ nơi bờ đê chiều vắng, chỉ là vài sợi cỏ kết lại, chẳng đáng giá gì trong mắt đời, nhưng trong đó có lời hẹn, có ánh mắt, có sự tin tưởng và ước mong cùng nhau đi trọn con đường.
Cũng thế, vũ trụ này là “chiếc lược ngà” Chúa khắc, là chiếc “nhẫn cỏ” Người trao. Mỗi chiếc lá, mỗi giọt nước, mỗi vì sao trên trời đều gói ghém một thông điệp: “Cha ở đây, Cha yêu con, Cha muốn con sống trong tình thân với Cha và với muôn loài”. Khi ta đón lấy thụ tạo với lòng biết ơn, ta cũng đang đón lấy chính Chúa, đang để cho tương quan sống động với Người được nảy nở và lớn lên.
Như thế, mọi thụ tạo đều mang trong mình tình yêu và ước mơ của Thiên Chúa. Vũ trụ không chỉ là “môi trường sống” theo nghĩa khô khan, nhưng là một bàn tiệc của tình yêu, được bày ra để con người sống, hưởng nếm, và hạnh phúc. Mặt trời mọc mỗi sáng, ngọn gió thổi nhẹ qua hàng cây, hay một giọt sương long lanh trên ngọn cỏ – tất cả đều là lời thì thầm của Thiên Chúa: “Cha trao cho con chính trái tim Cha qua vũ trụ này.”
Thế nhưng, con người rất dễ sa vào cái nhìn duy vật. Ta quen đánh giá một món quà chỉ theo giá tiền, mà quên mất tình yêu trong đó. Ta cũng quen sử dụng tạo vật chỉ như những công cụ để thỏa mãn nhu cầu, khai thác cho hết, bóc lột cho cùng, mà quên rằng nơi đó có tình yêu của Đấng Tạo Hóa. Khi làm thế, ta trở nên nghèo nàn: nghèo không phải vì thiếu của cải, mà vì không còn biết nhận ra tình yêu. Và không có tình yêu, lòng người chẳng bao giờ no thỏa.
Chỉ khi dừng lại, mở mắt và mở tim, ta mới nhận ra: mọi thụ tạo là quà tặng. Khi ấy, ta không còn tham lam nữa, vì quà của Chúa luôn đủ đầy. Ta không còn khinh suất hay hủy hoại, vì mỗi cánh rừng, mỗi dòng sông, mỗi loài chim nhỏ đều chứa đựng giấc mơ và tình yêu của Đấng đã dựng nên chúng. Và khi ta sống trong tâm tình biết ơn, ta học cách sử dụng tạo vật với sự hiền lành và tôn trọng.
Vũ trụ, trong cái nhìn ấy, không còn là một “kho tài nguyên” để khai thác, nhưng là một “ngôi nhà chung” ngập tràn quà tặng. Và người biết đón nhận sẽ thấy mình giàu có hơn bất cứ ai, bởi họ sống trong một thế giới đầy tình yêu của Thiên Chúa.
Lm. Giuse Vũ Uyên Thi, S.J.
