Trọng trách Phêrô giữa thời kỳ rối ren

Ngọc Gabriel

3 người theo dõi

Thứ bảy, 10/05/2025

Khi một vị Giáo hoàng được tuyển chọn, ngài không nhận một danh hiệu, mà là thập giá: Trọng trách Phêrô giữa thời kỳ rối ren.

Hơn cả một tước hiệu, đó là thập giá

Khi làn khói trắng bay lên từ ống khói nhà nguyện Sistine, cả thế giới như nín thở. Một vị tân Giáo hoàng đã được tuyển chọn. Hàng triệu tín hữu Công giáo, các nhà báo và những người có ảnh hưởng nhanh chóng đăng tải những thông điệp, bày tỏ niềm vui hoặc thất vọng, phân tích khuynh hướng tư tưởng và đưa ra những đánh giá vội vàng.

Nhưng giữa cơn lốc truyền thông ấy, có một sự thật quan trọng thường bị lãng quên: người được tuyển chọn không nhận lãnh ngai vàng, mà là thập giá; không phải một tước hiệu danh dự, mà là một trách nhiệm nặng nề, làm cho ngài nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô Mục Tử, Đấng Chịu Đau Khổ và Đấng Chịu Đóng Đinh.

Thập giá ấy không thể thấy bằng mắt thường. Nó không được làm bằng vàng, cũng không được dựng lên trên những cây cột. Đó là một thập giá vô hình, thiêng liêng, sâu thẳm trong nội tâm, đòi hỏi không chỉ sự khôn ngoan và nhân đức phi thường, mà còn cần đến sự nâng đỡ âm thầm của một Hội thánh cầu nguyện.

Như Đức Hồng y Ratzinger từng phát biểu trước khi được tuyển chọn làm Giáo hoàng Bênêđictô XVI: “Xin anh chị em hãy cầu nguyện cho tôi, để tôi đừng chạy trốn vì sợ bầy sói.” Lời khẩn cầu ấy mặc khải một chân lý cốt lõi: Giáo hoàng là người sẽ chết đi mỗi ngày, gánh vác trọng trách của toàn thể Giáo hội, mang lấy thập giá của chính Chúa Kitô trong thế giới ngày nay.

I. Lịch sử của một thập giá: Trở thành Giáo hoàng có nghĩa là gì?

Ngay từ vị Giám mục tiên khởi của Rôma là thánh Phêrô, làm Giáo hoàng đã là một hành trình tử đạo. Thật vậy, từ “Giáo hoàng” bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “πάππας” (pappas), một từ ngữ thân mật, một từ gần giống như cách trẻ con gọi “cha.” Nhưng người cha này không cai trị như vị vua trần tục; uy quyền của ngài là một kiểu hoàn toàn khác. Chính Đức Giêsu đã phán dạy rằng:

“Ai muốn làm đầu anh em thì phải làm đầy tớ mọi người.” (Mc 10,44).

Quyền bính Giáo hoàng bắt nguồn từ lệnh truyền mà Chúa Kitô đã trao cho Phêrô: “Hãy chăn dắt chiên của Thầy” (Ga 21,17). Đó là một lời mời gọi để phục vụ trọn vẹn, thậm chí hy sinh cả mạng sống của mình. Lịch sử các vị Giáo hoàng in đậm dấu ấn máu của các vị tử đạo, sự mệt nhọc của những người cải cách, nước mắt của những người không được thấu hiểu, và sự thinh lặng của các vị hiển thánh, những người đã lèo lái con thuyền Phêrô vượt qua bao cơn cuồng phong tàn phá.

Chẳng hạn như thánh Lêô Cả đã đối diện với sự đe dọa của Attila the Hun chỉ bằng vũ khí đức tin. Thánh Grêgôriô Cả đã bán tài sản của Giáo hội để nuôi dưỡng người nghèo trong một Rôma hoang tàn vì dịch bệnh. Thánh Piô V đã lần chuỗi Mân Côi cầu nguyện cho chiến thắng của Kitô giáo trước cuộc tiến công của đế quốc Ottoman. Thánh Gioan Phaolô II đã sống sót sau một vụ ám sát và hiến dâng chính cuộc sống thương tích, giới hạn của mình cho sự hiệp nhất và chứng tá của Đức Kitô trong thế giới ngày nay.

Thập giá của Giáo hoàng mang nhiều hình thức khác nhau, nhưng bản chất của nó vẫn không thay đổi: làm tôi tớ của các tôi tớ Chúa, Servus Servorum Dei.

II. Thần học về ngôi vị Giáo hoàng: Vị đại diện của Chúa Kitô và trọng trách Phêrô

Về phương diện thần học, Giáo hoàng là người kế vị thánh Phêrô, người mà Chúa Kitô đã trao phó chìa khóa Nước Trời (Mt 16,19). Thế nhưng, những chiếc chìa khóa ấy không phải là công cụ để thống trị, nhưng là biểu tượng của sự chăm sóc, tỉnh thức và phó thác. Trong Công đồng Vaticanô I (năm 1870), Hội thánh đã tái khẳng định quyền bính của Giáo hoàng là bất khả ngộ ex cathedra trong những vấn đề liên quan đến đức tin và luân lý. Tuy nhiên, cũng chính Công đồng ấy nhấn mạnh rằng sứ vụ này chỉ có thể được hiểu đúng trong ánh sáng của ân sủng và hy sinh.

Thánh Phaolô VI, sau Công đồng Vaticanô II, đã thú nhận: “Chúng tôi đã nghĩ rằng sau Công đồng sẽ là ngày nắng ấm cho Hội thánh, nhưng thay vào đó lại là cơn bão.” Giáo hoàng ngày nay không phải là một danh hiệu, mà là một chiến trường thiêng liêng, nơi một cuộc chiến vô hình đang diễn ra vì các linh hồn.

Giáo hoàng, như thánh Phêrô trên biển Galilê, là một con người yếu đuối được kêu gọi bước đi trên mặt nước, chỉ được nâng đỡ bởi cái nhìn và ân sủng của Đức Kitô. Chính vì thế, thay vì lý tưởng hóa hay chỉ trích ngài một cách thuần túy theo kiểu người đời, chúng ta phải nâng đỡ ngài bằng lời cầu nguyện, sự vâng phục và tình con thảo.

III. Việc bầu chọn Giáo hoàng: Không phải quảng bá, mà là mầu nhiệm

Làn khói trắng không báo hiệu một chiến thắng chính trị, cũng không phải là chiến thắng của một khuynh hướng thần học, hay một “bàn thắng” theo ngôn ngữ của truyền thông. Nó là dấu chỉ huyền nhiệm của Chúa Thánh Thần tác động trong sự tự do con người nơi các Hồng y. Hoàn hảo ư? Không. Được Chúa hướng dẫn ư? Đúng vậy. Bởi vì Hội thánh không phải là một tổ chức phi chính phủ thuộc lĩnh vực tâm linh, mà là Nhiệm thể Mầu nhiệm của Đức Kitô.

“Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em” (Ga 15,16).

Khi một vị Giáo hoàng được bầu chọn, chúng ta không nên vội vã đánh giá dựa trên những thiện cảm về ý thức hệ, nhưng hãy quỳ xuống và cầu nguyện. Bởi lẽ, ngay từ giây phút đầu tiên, người ấy đã chịu đóng đinh một cách huyền nhiệm và thiêng liêng. Ngài không còn chỉ là một Hồng y bình thường nữa. Giờ đây, ngài là Phêrô, với tất cả những yếu đuối của con người và toàn bộ trọng trách của sứ mệnh thiêng liêng.

IV. Những ứng dụng thực tiễn: Là những tín hữu, chúng ta nên sống khoảnh khắc này như thế nào?

Dưới đây là một hướng dẫn thiêng liêng và mục vụ dựa trên truyền thống của Giáo hội:

Cầu nguyện cho Đức Giáo hoàng mỗi ngày

Hãy cầu nguyện cho Đức Giáo hoàng trong các lời nguyện riêng và kinh gia đình của bạn. Đặc biệt, kinh Mân Côi đã được nhiều vị thánh khuyến khích như là vũ khí thiêng liêng mạnh mẽ nhất để nâng đỡ vị đại diện của Chúa Kitô.

Nuôi dưỡng sự thinh lặng nội tâm khi ngài được bầu chọn

Đừng vội vàng đưa ra những nhận xét trên các phương tiện truyền thông xã hội. Hãy giữ một thái độ im lặng tôn kính. Chúng ta hãy lắng đọng tâm tư như Đức Maria và thánh Gioan dưới chân thập giá.

Trau dồi kiến thức thần học

Hãy đọc sách Giáo lý, các văn kiện của Giáo hoàng, và tránh xa các nguồn thông tin một chiều. Một tín hữu Công giáo vững vàng trong đức tin không dễ bị dao động bởi các ý thức hệ.

Thực hành vâng phục trong tâm tình con thảo

Dù bạn không hiểu hoặc không đồng ý với một số cách diễn đạt nào đó, hãy nhớ rằng: lòng trung thành với Đức Giáo hoàng không phải là thái độ nô lệ, mà là đức tin trưởng thành. Thánh Inhaxiô Loyola đã nói: “Ở đâu có sự vâng phục lớn lao, ở đó có ơn thánh dồi dào”

Loan báo Tin mừng với lòng khiêm nhường

Thay vì khơi dậy sự chia rẽ, hãy trở thành cầu nối. Khi mọi người hỏi bạn về vị Giáo hoàng mới, hãy đáp lại với lòng bác ái, chứ không phải với những phán xét. Ngài cần chứng tá về sự hiệp nhất của bạn hơn là những ý kiến cá nhân.

Ăn chay và dâng những hy sinh cho ngài

Hãy dâng những thập giá hằng ngày của bạn cho sức mạnh, sự phân định và sự thánh thiện của ngài. Sức mạnh của hy sinh thầm lặng nâng đỡ nhiều hơn cả ngàn lời bình luận trên mạng.

V. Kết luận: Thập giá không thể gánh vác một mình

Mỗi vị Giáo hoàng đều cần một Simon thành Cyrene. Bạn và tôi được mời gọi để cùng gánh vác thập giá vô hình ấy. Ngài không thể hoàn thành sứ mệnh của mình nếu không có lời cầu nguyện trung thành, sự thấu hiểu kiên nhẫn, và sự tận tâm yêu mến của chúng ta.

“Hãy đánh mục tử, thì đàn chiên sẽ tan tác” (Dcr 13,7).

Lời tiên tri này được ứng nghiệm khi chúng ta quên rằng Đức Giáo hoàng là một vị mục tử bị đóng đinh. Khi thay vì nâng đỡ, chúng ta lại phán xét ngài. Khi thay vì yêu mến ngài, chúng ta sử dụng ngài như một cái cớ cho những chia rẽ của mình.

Vì vậy, lần sau khi bạn thấy làn khói trắng bay lên trên thành Rôma, đừng nghĩ đến quyền lực, và đừng vội vã đưa ra ý kiến của mình. Hãy quỳ xuống và cầu nguyện. Bởi vì người bước ra từ Mật nghị không nhận một tước hiệu, mà là thập giá.