Lời tựa:
Lịch sử chữ viết người Việt Nam đang dùng là một vấn đề rộng lớn. Trên mười năm nay mấy nhà nghiên cứu đã trình bày một số tài liệu liên quan đến nó trên báo chí, sách vở. Tuy nhiên còn nhiều tài liệu quan trọng vẫn chưa được khai thác. Lợi dụng thời gian ở Âu châu chúng tôi đã đến với một số Văn khố, thư viện ở La Mã, Madrid, Lisboa, Ba lê, Lyon, Avignon, để tìm nhiều tài liệu khác hầu làm sáng tỏ lịch sử của chữ viết chúng ta ngày hôm nay.
Vấn đề chúng ta bàn ở đây được hạn định từ năm 1620 - 1659 và hầu hết căn cứ trên các tài liệu viết tay. Trong thời gian trên, phần khám phá mới mẻ nhất của chúng tôi được hân hạnh trình bày với bạn đọc là từ năm 1620 - 1637, và tập "Lịch sử nước Annam" do Bento Thiện viết năm 1659. Đọc qua những phần đó nhờ chứng cứ cụ thể, bạn đọc sẽ thấy rõ, linh mục Gaspar d’Amaral viết chữ Việt ngày nay giỏi hơn Linh mục Đắc Lộ nhiều. Ngoài ra, tài liệu viết tay của thầy giảng Bento Thiện là một kho tàng quý báu, chứng minh vào giữa thế kỷ XVII đã có người Việt Nam viết chữ Quốc ngữ khá thành thạo.
Mục đích của chúng tôi khi soạn cuốn sách này là chỉ bổ túc vào việc nghiên cứu của những người đi trước. Thiết tưởng còn nhiều tài liệu khác mà chúng tôi chưa tìm thấy, nhưng hy vọng các nhà khảo cứu sẽ dần dần đưa ra ánh sáng, hầu hoàn thành công việc quan trọng này.
Sài Gòn, ngày 1 tháng 5 năm 1972
Đỗ Quang Chính
